Finanse prostym językiem

Słownik finansowy

Sprawdź, co oznaczają pojęcia z ofert banków. Przy każdym haśle znajdziesz wyjaśnienie, przykład na liczbach i wskazówki, na co zwrócić uwagę.

Liczba haseł: 30 z 30

C

  • Całkowity koszt kredytu

    Całkowity koszt kredytu obejmuje koszty ponoszone przez konsumenta w związku z umową, zgodnie z definicją właściwą dla danego kredytu. W kredycie konsumenckim należą do niego m.in. odsetki, prowizje i wymagane usługi dodatkowe. Zwrot pożyczonego kapitału sam w sobie nie jest takim kosztem.

D

  • Deflacja

    Deflacja to spadek ogólnego poziomu cen towarów i usług. Dezinflacja oznacza natomiast spowolnienie inflacji: ceny nadal mogą rosnąć, tylko wolniej. Tych pojęć nie należy stosować zamiennie.

  • Dyskonto

    Dyskonto obligacji to różnica między jej wartością nominalną a niższą ceną zakupu lub emisji. W tym znaczeniu opisuje zakup poniżej nominału. Nie należy go mylić z dyskontowaniem, czyli obliczaniem dzisiejszej wartości przyszłych pieniędzy.

  • Dywersyfikacja

    Dywersyfikacja to rozłożenie pieniędzy między różne inwestycje, tak aby wynik całości mniej zależał od jednej z nich. Może ograniczyć ryzyko związane z pojedynczą spółką, branżą lub rynkiem.

  • Dywidenda

    Dywidenda to część zysku spółki przeznaczona do wypłaty jej akcjonariuszom lub wspólnikom. W spółce akcyjnej o podziale zysku decyduje walne zgromadzenie. Sama obecność akcji w portfelu nie oznacza, że spółka będzie co roku wypłacała pieniądze.

E

  • ETF

    ETF, od angielskiego exchange-traded fund, to fundusz, którego jednostkami lub certyfikatami można handlować na giełdzie. Wiele ETF-ów śledzi wybrany indeks, ale sama nazwa ETF nie określa strategii ani poziomu ryzyka.

G

  • Gwarancja BFG

    Gwarancja BFG chroni uprawnionego deponenta, gdy bank lub SKOK objęty polskim systemem nie może zwrócić jego pieniędzy i zostanie spełniony ustawowy warunek gwarancji. Podstawowy limit to równowartość 100 000 euro na deponenta w jednej instytucji.

I

  • IKE

    IKE, czyli indywidualne konto emerytalne, służy do dobrowolnego oszczędzania na emeryturę. Po spełnieniu warunków ustawowych wypłata korzysta ze zwolnienia z polskiego podatku od dochodów kapitałowych. IKE może mieć różne formy, np. rachunku bankowego lub maklerskiego.

  • IKZE

    IKZE, czyli indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego, to forma dobrowolnego oszczędzania na emeryturę. Wpłaty w granicach rocznego limitu można odliczyć w PIT od dochodu lub, przy ryczałcie, od przychodu na zasadach przewidzianych dla tej ulgi.

  • Indeksacja inflacją

    Indeksacja inflacją oznacza powiązanie określonej kwoty lub oprocentowania ze wskaźnikiem wzrostu cen. W polskich detalicznych obligacjach COI i EDO od drugiego rocznego okresu oprocentowanie zależy od inflacji oraz marży określonej dla danej emisji.

  • Inflacja

    Inflacja to wzrost ogólnego poziomu cen towarów i usług. W jej wyniku za tę samą kwotę można przeciętnie kupić mniej. Nie oznacza to, że każdy produkt drożeje w jednakowym tempie.

K

  • Kapitalizacja odsetek

    Kapitalizacja odsetek polega na dopisaniu ich do kapitału. Od tej chwili dopisana kwota może również przynosić odsetki. Na koncie oszczędnościowym znaczenie ma kwota faktycznie dopisana po ewentualnym potrąceniu podatku.

  • Karencja w spłacie kredytu

    Karencja to uzgodnione odroczenie spłaty kredytu albo jego części. Przy karencji w spłacie kapitału przez określony czas nie oddajesz kapitału, ale możesz nadal płacić odsetki. Dokładny zakres odroczenia wynika z umowy lub aneksu.

L

  • LTV

    LTV, od angielskiego loan to value, pokazuje relację kwoty kredytu do wartości nieruchomości przyjętej jako zabezpieczenie. Przy istniejącym kredycie znaczenie ma aktualne zadłużenie i wartość zabezpieczenia. Wynik najczęściej podaje się w procentach.

M

  • Marża kredytu

    Marża kredytu to składnik oprocentowania ustalany przez bank. W kredycie opartym na wskaźniku referencyjnym oprocentowanie często jest sumą tego wskaźnika i marży. Marżę podaje się w punktach procentowych.

O

  • Obligacja

    Obligacja to papier wartościowy, który potwierdza zobowiązanie emitenta wobec jej posiadacza. Emitentem może być np. państwo, samorząd albo firma. W typowej obligacji zobowiązuje się on do zwrotu kapitału i zapłaty odsetek na ustalonych warunkach.

  • Oprocentowanie nominalne

    Oprocentowanie nominalne to stawka, według której nalicza się odsetki od kapitału. W ofertach kredytów i lokat zwykle podaje się ją w skali roku. Sama stawka nie pokazuje wszystkich kosztów kredytu ani zysku oszczędzającego po podatku i inflacji.

  • Oprocentowanie okresowo stałe

    Oprocentowanie okresowo stałe oznacza, że uzgodniona stopa jest ustalona na określony okres, np. 5 lat, zamiast zmieniać się wraz z bieżącym wskaźnikiem. Warunki po zakończeniu tego okresu określa umowa. Nie oznacza to automatycznie tej samej stawki przez cały czas spłaty.

  • Oprocentowanie realne

    Oprocentowanie realne uwzględnia zmianę siły nabywczej pieniądza. Przy oszczędnościach pokazuje, czy za kwotę po zakończeniu lokaty kupisz więcej niż na początku. Do oceny własnego wyniku użyj zysku po podatku i kosztach.

  • Oprocentowanie zmienne

    Oprocentowanie zmienne może zmieniać się w trakcie spłaty według zasad zapisanych w umowie. W hipotekach często składa się ze wskaźnika referencyjnego oraz marży banku. Aktualizacja stopy może podnieść lub obniżyć ratę.

P

  • Płynność inwestycji

    Płynność inwestycji oznacza możliwość zamiany jej na pieniądze w krótkim czasie, bez dużego obniżania ceny. Sam fakt, że coś ma wysoką wartość, nie mówi jeszcze, jak szybko znajdziesz kupca.

  • Podatek Belki

    Podatek Belki to potoczna nazwa podatku od niektórych przychodów i dochodów kapitałowych. Przy zwykłej prywatnej lokacie polskiego rezydenta podatkowego stawka wynosi 19% odsetek. Podatek nie jest naliczany od całej wpłaconej kwoty.

  • Prowizja za udzielenie kredytu

    Prowizja za udzielenie kredytu to osobna opłata dla kredytodawcy. Może być określona kwotowo albo procentowo. W umowie sprawdź podstawę obliczenia, termin płatności i sposób pokrycia tej opłaty.

  • Punkt procentowy

    Punkt procentowy służy do opisywania różnicy między wartościami wyrażonymi w procentach. Zmiana z 5% do 6% wynosi 1 punkt procentowy, zapisywany jako 1 p.p. Procentowa zmiana tej samej stawki wynosi 20%.

R

  • Rata malejąca

    Rata malejąca składa się ze stałej części kapitałowej i odsetek od pozostałego zadłużenia. Przy niezmiennej dodatniej stopie oraz regularnych okresach odsetkowych kolejne raty maleją, bo odsetki są liczone od coraz mniejszego kapitału.

  • Rata równa

    Rata równa, nazywana też annuitetową, to sposób spłaty, w którym łączna część kapitałowo-odsetkowa jest jednakowa przy niezmienionych założeniach harmonogramu. W kolejnych ratach zmienia się proporcja spłacanego kapitału do odsetek.

  • RRSO

    RRSO, czyli rzeczywista roczna stopa oprocentowania, pokazuje całkowity koszt kredytu w ujęciu rocznym jako procent kwoty udostępnionej kredytobiorcy. Pomaga porównać oferty, które różnią się odsetkami i opłatami.

  • Ryzyko walutowe

    Ryzyko walutowe to możliwość zmiany wartości inwestycji lub zobowiązania wskutek wahań kursów walut. Dla osoby rozliczającej wydatki w złotych liczy się również wynik po przeliczeniu na złote.

S

  • Spread walutowy

    Spread walutowy to różnica między kursem sprzedaży i kursem kupna tej samej waluty w danym banku lub kantorze. Nazwy kursów są podawane z perspektywy instytucji: ona kupuje od ciebie walutę albo ci ją sprzedaje.

  • Stopa zwrotu

    Stopa zwrotu pokazuje zysk lub stratę jako procent zainwestowanej kwoty w określonym czasie. Przy jednej wpłacie, bez kolejnych dopłat, uwzględnia zmianę wartości inwestycji oraz dochód wypłacony inwestorowi.