Konsolidacja a refinansowanie: kiedy niższa rata jest droższa

Brytyjskie banknoty 20 funtów ułożone na ciemnym tle, symbolizujące walutę Wielkiej Brytanii i finanse osobiste.

Konsolidacja łączy kilka zobowiązań w jeden kredyt, a refinansowanie polega na zastąpieniu dotychczasowego kredytu nowym. W obu przypadkach porównaj nie tylko ratę, ale też sumę przyszłych płatności, prowizje i termin końca spłaty. Niższa rata może oznaczać większy wydatek łącznie.

Konsolidacja a refinansowanie: co się zmienia?

Przy konsolidacji nowy kredyt służy spłacie kilku starych zobowiązań. Zamiast kilku harmonogramów zostaje jeden. Ten mechanizm opisuje PKO BP w definicji kredytu konsolidacyjnego. Sama zamiana kilku rat na jedną nie przesądza o oszczędności.

Refinansowanie rozważasz przy zastąpieniu konkretnego kredytu innym, np. z niższym oprocentowaniem. Porównanie zaczyna się od aktualnej kwoty potrzebnej do zamknięcia starego długu. Nie wystarczy zestawić oprocentowania z reklam: trzeba uwzględnić koszty przejścia i warunki nowej umowy.

Przykład: 20 000 zł długu i dwa okresy konsolidacji

To model obliczeniowy, a nie oferta banku. Pozostały dwa salda kapitału: 8000 zł i 12 000 zł, razem 20 000 zł. Zakładamy, że obie pożyczki mają jeszcze po 30 miesięcy spłaty i stałe oprocentowanie nominalne 12% rocznie. Pierwsze 29 rat wynosi odpowiednio 309,98 zł i 464,98 zł, łącznie 774,96 zł miesięcznie.

W nowym kredycie przyjmujemy stałe oprocentowanie nominalne 6% i prowizję 1200 zł doliczoną do zadłużenia. Na spłatę starych pożyczek trafia 20 000 zł, a oprocentowane saldo nowego kredytu wynosi 21 200 zł. Nie ma dodatkowej gotówki. Sprawdzamy 30 i 48 miesięcy spłaty.

PozycjaDwie obecne pożyczkiKonsolidacja: 30 miesięcyKonsolidacja: 48 miesięcy
Kapitał starych długów do spłaty20 000 zł20 000 zł20 000 zł
Nowa prowizja kredytowana0 zł1200 zł1200 zł
Saldo, od którego liczymy odsetki20 000 zł21 200 zł21 200 zł
Oprocentowanie nominalne roczne12%6%6%
Miesięczna rata, z wyjątkiem ostatniej774,96 zł łącznie762,75 zł497,88 zł
Ostatnia rata775,03 zł łącznie762,88 zł498,02 zł
Suma przyszłych rat23 248,87 zł22 882,63 zł23 898,38 zł
Przyszłe odsetki3248,87 zł1682,63 zł2698,38 zł
Odsetki i nowa prowizja łącznie3248,87 zł2882,63 zł3898,38 zł

W wariancie 48-miesięcznym rata spada o 277,08 zł, ale suma przyszłych płatności rośnie o 649,51 zł. Spłata trwa o 18 miesięcy dłużej. Przy 30 miesiącach rata maleje tylko o 12,21 zł, za to łączny wydatek jest niższy o 366,24 zł. Niższe oprocentowanie w obu nowych wariantach nie daje więc takiego samego wyniku.

Jak policzyliśmy raty i koszty?

Rata przed zaokrągleniem wynika ze wzoru: R = P × r / (1 − (1 + r)−n), gdzie P oznacza oprocentowane saldo, r to roczna stopa nominalna podzielona przez 12, a n to liczba miesięcy. Każdy miesiąc liczymy osobno: odsetki od pozostałego salda zaokrąglamy do grosza, odejmujemy je od raty i zmniejszamy kapitał. Ostatnia rata zamyka pozostałe saldo i dlatego może się różnić.

Zakładamy raty płatne na koniec równych okresów miesięcznych, bez ubezpieczenia, opłat za konto, kosztów wcześniejszej spłaty i zwrotów opłat starych pożyczek. Zamknięcie starych długów następuje bez dodatkowych odsetek między datami płatności. Bank może stosować dzienne naliczanie i inne zasady zaokrągleń. Wyniku nie należy traktować jako RRSO ani wyceny konkretnej umowy.

Co zebrać, zanim porównasz oferty?

  1. Z obecnych umów: kwotę zamknięcia każdego długu na ten sam dzień, pozostałe raty oraz ich sumę. Saldo kapitału i suma rat z odsetkami to różne liczby.
  2. Z nowej oferty: kwotę przeznaczoną na spłatę długów, oprocentowanie, RRSO, prowizję, ubezpieczenia i całkowitą kwotę do zapłaty. Ustal, które koszty płacisz od razu, a które zostaną doliczone do salda.
  3. Z rozliczenia wcześniejszej spłaty: ewentualne opłaty oraz należny zwrot kosztów. Zasady zależą od rodzaju kredytu i umowy. UOKiK opisuje rozliczenie kredytu konsumenckiego w odpowiedziach dotyczących wcześniejszej spłaty.
  4. Z budżetu: ratę, którą możesz regularnie płacić, oraz rezerwę na nieregularne wydatki. Dodatkową gotówkę z nowego kredytu porównuj osobno, bo zwiększa zadłużenie.

Nie dodawaj prowizji drugi raz, jeśli jest już finansowana kredytem i zawarta w sumie rat. W naszym przykładzie 1200 zł jest częścią salda 21 200 zł i przyszłych płatności. Wiersz „odsetki i nowa prowizja” pokazuje skład kosztu, a nie dodatkową opłatę ponad sumę rat.

Kiedy rozważyć konsolidację, a kiedy refinansowanie?

Jeżeli problemem jest kilka terminów i wysokość łącznych rat, sprawdź konsolidację z co najmniej dwoma okresami spłaty. Jeśli masz jeden kredyt, punktem wyjścia do refinansowania jest porównanie jego pozostałych kosztów z nową ofertą dla tej samej kwoty i okresu. Tak można oddzielić korzyść z ceny od skutku wydłużenia spłaty.

Bank ocenia zdolność kredytową i może odmówić. Wyjaśniamy, jak na zdolność wpływają zobowiązania i limity. Jeżeli raty już przekraczają możliwości budżetu, omów z wierzycielem dostępne rozwiązania i przeczytaj plan porządkowania zadłużenia. Nowy kredyt sam nie usuwa niedoboru pieniędzy co miesiąc.

Korekta 28.09.2026: usunięto niespójne saldo 24 000 zł przy pożyczkach 8000 zł i 12 000 zł. Przykład zastąpiono pełnymi obliczeniami dla 20 000 zł długu. Źródła sprawdzono tego samego dnia; obliczenia własne, założenia opisano powyżej.