Przy przedterminowym wykupie obligacji COI w drugim roku możesz dostać mniej niż wpłacony kapitał. Przyczyną może być opłata za wcześniejsze zakończenie oszczędzania, pobierana również wtedy, gdy bieżące odsetki są od niej niższe. Nie przesądza to jeszcze o stracie z całej inwestycji — trzeba doliczyć odsetki wypłacone po pierwszym roku.
Poniżej pokazujemy różnicę na modelowych 10 000 zł. Końcowa wypłata 9920 zł może oznaczać łącznie 10 320 zł otrzymanych z obligacji, jeżeli wcześniej wypłacono 400 zł odsetek netto. To dwa osobne przepływy pieniędzy, które łatwo pomylić przy sprawdzaniu wyniku.
Dlaczego drugi rok COI ma znaczenie
COI to czteroletnie oszczędnościowe obligacje skarbowe. Odsetki wypłacane są po każdym rocznym okresie, zamiast powiększać wartość obligacji. Po pierwszej wypłacie na następny rok pozostaje nominał, a nowe odsetki zaczynają narastać od początku. Potwierdza to oficjalna karta obligacji COI0930.
„Drugi rok” oznacza drugi roczny okres odsetkowy konkretnego zakupu. Nie zaczyna się automatycznie 1 stycznia. W portfelu z zakupami z różnych miesięcy możesz mieć jednocześnie obligacje na różnych etapach oszczędzania.
Na stronie COI opisano różnicę między pierwszym a kolejnymi okresami: początkowo opłata jest ograniczona do narosłych odsetek, później pobierana w pełnej wysokości z należności do wykupu. Dlatego zasady z pierwszych miesięcy nie należy przenosić na cały czteroletni okres.
Ile wynosi opłata i czy nalicza się ją od każdej sztuki
Dla serii COI0930 opłata wynosi 2 zł od jednej obligacji o nominale 100 zł. Przy 100 sztukach nominalna wartość to 10 000 zł, a pełna opłata za ich wcześniejszy wykup wynosi 200 zł. To nie jest 2 zł za całe zlecenie.
List emisyjny COI0930, ust. 26 pkt 5–6 rozdziela dwa przypadki:
- W pierwszym okresie potrącane są narosłe odsetki, maksymalnie 2 zł od sztuki.
- Od drugiego okresu należność jest pomniejszana o pełne 2 zł od sztuki.
Opis dotyczy zwykłego rachunku poza IKE i IKZE. Przed obliczeniem kosztu odczytaj symbol własnej emisji i właściwy list. Nie zakładaj, że dzisiejsza tabela opłat określa warunki starszych zakupów. Karta COI wskazuje także historyczną opłatę 0,70 zł dla emisji zakupionych do 31 sierpnia 2024 r.
Przykład dla 10 000 zł i trzech różnych rozliczeń
Zakładamy zakup 100 obligacji po 100 zł, bez dyskonta. Przyjmujemy opłatę 2 zł od sztuki i zasady jej pobierania opisane wyżej. Kwoty odsetek w tabeli są założeniami do obliczeń, a nie prognozą oprocentowania, wynikiem konkretnego rachunku ani ofertą bankową.
W dwóch wariantach drugiego roku zakładamy, że wcześniej wypłacono już 400 zł odsetek netto. Kwotę tę traktujemy jako znany wpływ z historii rachunku — nie wyliczamy jej z obecnej stawki reklamowanej dla COI.
| Składnik rozliczenia | Pierwszy rok | Drugi rok, mało nowych odsetek | Drugi rok, więcej nowych odsetek |
|---|---|---|---|
| Kwota zakupu | 10 000 zł | 10 000 zł | 10 000 zł |
| Bieżące odsetki brutto na sztukę | 1,20 zł | 1,20 zł | 3,00 zł |
| Bieżące odsetki brutto łącznie | 120 zł | 120 zł | 300 zł |
| Pobrana opłata łącznie | 120 zł | 200 zł | 200 zł |
| Dodatnie odsetki po opłacie | 0 zł | 0 zł | 100 zł |
| Podatek od bieżącego rozliczenia | 0 zł | 0 zł | 19 zł |
| Wypłata przy wcześniejszym wykupie | 10 000 zł | 9920 zł | 10 081 zł |
| Wcześniejsze odsetki netto | 0 zł | 400 zł | 400 zł |
| Wszystkie otrzymane kwoty | 10 000 zł | 10 320 zł | 10 481 zł |
| Nominalny wynik wobec wpłaty | 0 zł | +320 zł | +481 zł |
W środkowej kolumnie rachunek jest następujący: 10 000 + 120 − 200 = 9920 zł. Opłata przekracza nowe odsetki o 80 zł, więc o tyle końcowa wypłata jest niższa od nominału. Po doliczeniu wcześniejszych 400 zł netto wynik całego oszczędzania wynosi jednak +320 zł.
W ostatniej kolumnie po opłacie pozostaje 100 zł dodatnich odsetek. Po podatku 19 zł zostaje 81 zł, więc końcowa wypłata wynosi 10 081 zł. Wcześniejsze 400 zł dopisujemy do bilansu tylko raz.
Podatek i wcześniejsze wypłaty trzeba liczyć osobno
Ministerstwo Finansów wyjaśnia, że przy przedterminowym wykupie opodatkowaniu podlega faktyczny dochód: naliczone odsetki pomniejszone o pobieraną opłatę. Źródło: raport MF „Dług publiczny 2023”, strona 80 pliku PDF. Oficjalne FAQ obligacji skarbowych wskazuje standardową stawkę 19% dla odsetek.
W modelowym przypadku 120 zł odsetek i 200 zł opłaty nie powstaje dodatnia kwota bieżących odsetek do opodatkowania. Nie oznacza to „ujemnego podatku” ani automatycznego odzyskania podatku od wypłat z poprzedniego roku. W tabeli wcześniejsze 400 zł jest już kwotą netto.
Do własnego bilansu wpisuj faktycznie otrzymane kwoty po potrąceniach. Nie dodawaj odsetek brutto z podglądu portfela do przelewów netto i nie licz ponownie tych samych odsetek jako części końcowej wypłaty.
Co sprawdzić przed zleceniem wykupu
- Symbol emisji, datę zakupu i bieżący okres odsetkowy każdej partii.
- Liczbę sztuk, które chcesz wykupić, oraz opłatę za sztukę.
- Odsetki należne na dzień rozliczenia, nie tylko kwotę widoczną dzisiaj.
- Historię wcześniejszych wypłat netto i rachunek, na który trafiły.
- Termin udostępnienia pieniędzy oraz ograniczenia składania dyspozycji.
List COI0930 przewiduje wykup po upływie pięciu kolejnych dni roboczych po dniu złożenia dyspozycji; soboty nie są dniami roboczymi. Zawiera również granice czasowe zlecenia i wyłączenie dnia ustalenia praw do odsetek. Dyspozycja jest nieodwołalna. Sprawdź ust. 23–28 listu własnej emisji, zanim zatwierdzisz operację. Nie zakładaj wypłaty tego samego dnia.
Można przedstawić do wcześniejszego wykupu dowolną liczbę posiadanych obligacji. Jeśli potrzebujesz części oszczędności, policz koszt dla tej części. Przy 20 sztukach i pełnej opłacie 2 zł koszt wynosi 40 zł, a nie 200 zł należne za wykup wszystkich 100 sztuk z przykładu.
Jak odróżnić koszt wyjścia od ryzyka obligacji
Niższy końcowy przelew wynikający z opłaty nie jest sam w sobie dowodem problemu z wypłacalnością emitenta. To inne zagadnienie niż rating Polski i jego znaczenie dla obligacji.
Przed wyborem miejsca na oszczędności porównaj również dostępność pieniędzy i koszt wcześniejszej wypłaty. Pomocny będzie nasz tekst lokata czy obligacje skarbowe. Dodatni wynik nominalny z tabeli nie mówi jeszcze, czy zachowałeś siłę nabywczą pieniędzy — do tego potrzebne są daty przepływów i zmiana cen w tym czasie.
Stan źródeł: 30 września 2026 r. Przykłady i obliczenia własne. Zasady opisano na podstawie COI0930; drugi rok tej emisji jest przyszłym okresem, a kwoty w modelu nie są prognozą jej przyszłych odsetek. Tekst dotyczy standardowego opodatkowania prywatnych oszczędności, poza IKE i IKZE.
