To instrukcja miesięcznego budżetu dla jednej osoby albo gospodarstwa, które liczy się razem. Podział w parze przy różnych pensjach jest w budżecie dla par.
Jeden miesiąc na kartce
Weź ostatni pełny miesiąc z konta. Nie plan z głowy. Spisz wpływy, potem wydatki w czterech kupkach: stałe, zmienne, raty, reszta. Reszta to nie oszczędność, dopóki nie przelejesz jej osobno.
Przykład, nie norma. Wpływy 6 400 zł. Stałe 2 900 zł, zmienne 1 800 zł, rata 700 zł. Zostaje 1 000 zł. Z tego 400 zł idzie na poduszkę, 200 zł na cel, 400 zł zostaje jako bufor. Jeśli zostaje zero albo minus, tnij zmienne albo ratę, nie „motywację”.
| Kategoria | Przykład | Co z tym zrobić |
|---|---|---|
| Stałe | czynsz, prąd, abonament | Zmieniaj rzadko. Najpierw sprawdź, czy da się obniżyć, nie czy da się „zacisnąć”. |
| Zmienne | jedzenie, dojazdy, spontan | Tu zwykle leży luz. Limit na tydzień działa lepiej niż postanowienie na rok. |
| Raty | kredyt, karta, raty w sklepie | Nie chowaj ich w „stałych”, bo wtedy znika prawdziwy koszt zadłużenia. |
| Osobne konto | poduszka, cel | Przelew w dniu wypłaty. Zostawione na bieżącym koncie zwykle znika. |
Kolejność, nie procenty
Reguła 50/30/20 jest wygodna do plakatu. Przy wysokim czynszu albo racie nie wchodzi. Wtedy kolejność jest prostsza: stałe, raty, minimum na życie, potem oszczędność choćby 50 zł, na końcu reszta.
Limit „30% na jedzenie” bez kwoty nic nie mówi. Lepiej: tyle mogę wydać w tym tygodniu. Po czterech tygodniach poprawiasz limit, nie sumienie.
W wydatkach na jedzenie porównuj potrzebne ilości, a nie same ceny opakowań. Zobacz jak obliczyć cenę za kilogram i sprawdzić opłacalność promocji.
Planując wpływy na 2027 r., sprawdź ile wyniesie płaca minimalna netto przy Twoim PIT-2 i kosztach uzyskania przychodu. Nowe minimum dotyczy pracy od stycznia 2027 r.; do bieżącego budżetu wpisuj obecną wypłatę.
Powtórka co miesiąc
Wystarczą 20 minut po ostatnim dniu miesiąca. Co poszło inaczej niż w wyciągu? Która kategoria przekroczyła plan? Czy przelew na poduszkę w ogóle wyszedł? Arkusz z pięcioma liniami wystarczy. Aplikacja jest opcją, nie warunkiem.
Gdy masz już nadwyżkę, policz, ile urośnie: kalkulator procentu składanego. Najpierw jednak poduszka, dopiero potem dłuższy cel.
Budżet miesięczny do skopiowania
Skopiuj tabelę do arkusza lub zeszytu. Kwoty w kolumnie „Przykład” rozwijają budżet 6 400 zł z początku poradnika. Plan i wykonanie uzupełnij własnymi danymi.
| Pozycja | Przykład | Twój plan | Wykonanie |
|---|---|---|---|
| Wpływy netto | 6 400 zł | ____ | ____ |
| Stałe opłaty | 2 900 zł | ____ | ____ |
| Wydatki zmienne | 1 800 zł | ____ | ____ |
| Raty | 700 zł | ____ | ____ |
| Przelew na poduszkę | 400 zł | ____ | ____ |
| Przelew na cel | 200 zł | ____ | ____ |
| Wolna kwota po tych przelewach | 400 zł | ____ | ____ |
Wolna kwota = wpływy − stałe opłaty − wydatki zmienne − raty − przelewy na oszczędności. Nie licz przelewu między własnymi rachunkami jako nowego dochodu. Przelew na oszczędności zmniejsza środki na zakupy, ale nie majątek.
Jak zamknąć miesiąc
- Uzupełnij wykonanie na podstawie historii rachunków i płatności gotówkowych.
- Porównaj każdą pozycję z planem. Rozróżnij jednorazowy wydatek i stały wzrost kosztów.
- Sprawdź, czy saldo wolnych pieniędzy zgadza się z rachunkiem po uwzględnieniu salda z początku miesiąca. Nie licz raty i tych samych zakupów kartą drugi raz.
- Przenieś rzeczywiste limity do kolejnego miesiąca. Roczne rachunki, np. ubezpieczenie, rozłóż na miesięczną rezerwę.
Przykład kontroli: jeśli wydatki zmienne wzrosły z 1 800 do 2 100 zł, pozostałe kwoty się nie zmieniły, a przelewy na oszczędności wyszły, wolna kwota spada z 400 do 100 zł.
