Cenę za kilogram obliczysz, dzieląc cenę opakowania przez jego masę w kilogramach. Jeśli masa jest podana w gramach, użyj wzoru: cena opakowania × 1000 ÷ liczba gramów. Jogurt 400 g za 3,60 zł kosztuje więc 3,60 × 1000 ÷ 400 = 9 zł/kg.
Przy litrach postępuj tak samo: cenę opakowania pomnóż przez 1000 i podziel przez liczbę mililitrów. Cenę za sztukę otrzymasz, dzieląc cenę zestawu przez liczbę sztuk. Porównuj produkty w tej samej jednostce.
Potem sprawdź, ile zapłacisz za ilość, której potrzebujesz. Tańsze opakowanie może zawierać mniej produktu, a promocja na kilka sztuk wymagać większego wydatku i zostawić zapas, którego nie zużyjesz. Niżej liczymy cały koszyk: 7 litrów mleka, 1 kilogram makaronu i co najmniej 800 gramów jogurtu. Ceny są założeniami przykładu, nie aktualną ofertą sklepu ani badaniem rynku.
Jak obliczyć cenę za kilogram lub litr?
Podziel cenę opakowania przez jego masę w kilogramach albo objętość w litrach. Jogurt 400 g za 3,60 zł kosztuje 3,60 / 0,4 = 9 zł/kg. Jogurt 150 g za 2,20 zł kosztuje 2,20 / 0,15 = około 14,67 zł/kg. Mniejszy kubek kosztuje mniej przy kasie, lecz więcej za tę samą masę.
| Produkt | Wariant A | Wariant B | Niższa cena jednostkowa |
|---|---|---|---|
| Mleko | 1 l za 4,20 zł: 4,20 zł/l | 1 l za 3,10 zł: 3,10 zł/l | B: o 1,10 zł/l |
| Makaron | 500 g za 4 zł: 8 zł/kg | 1 kg za 6,80 zł: 6,80 zł/kg | B: o 1,20 zł/kg |
| Jogurt | 400 g za 3,60 zł: 9 zł/kg | 150 g za 2,20 zł przy zakupie pary: około 14,67 zł/kg | A: o około 5,67 zł/kg |
Zakładamy produkty porównywalne i przydatne do zaplanowanych posiłków. Cena jednostkowa nie rozstrzyga różnic w składzie, jakości ani potrzebach domowników. Na ten sposób porównania zwraca uwagę UOKiK w poradzie o świadomych zakupach.
Ile zapłacisz za cały koszyk? Obliczenie do końca
Porównujemy koszyk z droższymi wariantami z tabeli z koszykiem wybierającym niższą cenę jednostkową. W promocji jogurtowej przyjmujemy brak limitu par: każda para dwóch kubków kosztuje 4,40 zł. Kupujemy całe opakowania.
| Potrzebna ilość | Droższy wariant | Tańszy wariant | Różnica przy kasie |
|---|---|---|---|
| Mleko: 7 l | 7 × 4,20 zł = 29,40 zł | 7 × 3,10 zł = 21,70 zł | 7,70 zł |
| Makaron: 1 kg | 2 × 500 g po 4 zł = 8 zł | 1 × 1 kg za 6,80 zł | 1,20 zł |
| Jogurt: co najmniej 800 g | 6 × 150 g po 2,20 zł = 13,20 zł za 900 g | 2 × 400 g po 3,60 zł = 7,20 zł za 800 g | 6 zł; ilości różnią się o 100 g |
| Łączny wydatek | 50,60 zł | 35,70 zł | 14,90 zł |
14,90 zł to różnica wydatku na te dwa koszyki. Droższy zawiera jednak o 100 g jogurtu więcej. Nie można całych 6 zł różnicy na jogurcie przypisać niższej cenie tej samej ilości produktu.
Przy przeliczeniu na dokładnie 800 g mniejsze kubki odpowiadają kosztowi około 11,73 zł: 800 / 150 × 2,20 zł. Duże kosztują 7,20 zł, więc różnica dla tej samej masy wynosi około 4,53 zł. To porównanie jednostkowe, nie możliwa do zapłacenia kwota za ułamkową liczbę kubków. Dla całego koszyka przy jednakowych ilościach różnica wyniosłaby około 13,43 zł.
Jeżeli dodatkowe 100 g zostanie wykorzystane, uwzględnij je w następnym planie posiłków. Jeśli się zmarnuje, wyższy wydatek nie zapewni dodatkowego posiłku. Z tego jednego modelu nie wynika stała miesięczna oszczędność.
Co sprawdzić przy promocji 2+1 lub zakupie pary?
- Odczytaj łączną cenę wymaganej liczby sztuk. Duża liczba na etykiecie może być ceną jednej sztuki obowiązującą dopiero przy zakupie kilku.
- Sprawdź wymóg karty lub aplikacji, aktywacji kuponu, minimalnego zakupu oraz limitu opakowań.
- Ustal, których wariantów i gramatur dotyczy oferta oraz czy można je łączyć.
- Policz ilość do zużycia przed terminem przydatności. Dodatkowe opakowanie ma wartość w budżecie, jeśli zastąpi kolejny potrzebny zakup.
Osobno sprawdź punkt odniesienia obniżki. Zasadą przy ogłaszaniu promocji jest informacja o najniższej cenie z 30 dni przed obniżką. Dla produktu sprzedawanego krócej jest to najniższa cena od rozpoczęcia sprzedaży. Dla towarów szybko psujących się lub z krótkim terminem przydatności przepisy przewidują cenę sprzed pierwszej obniżki. Szczegóły: UOKiK o informowaniu o obniżkach.
Historyczna cena pozwala ocenić obniżkę danego produktu. Cena za kilogram pomaga porównać różne opakowania. Do wyboru koszyka potrzebujesz obu informacji i warunków promocji.
Jak wykorzystać porównanie przy kolejnych zakupach?
Przed wyjściem sprawdź zapasy i zapisz potrzebne ilości. Przy porównaniu ofert zanotuj datę, sklep, cenę, gramaturę oraz warunki rabatu. Jeśli wybierasz dalszy sklep, odejmij od spodziewanej oszczędności koszt dodatkowego dojazdu lub dostawy.
Po zakupach wpisz faktyczny wydatek do budżetu domowego. Zaznacz większe zapasy kupione na później. Dzięki temu kolejny tydzień z małym paragonem nie będzie wyglądał jak nagła poprawa oszczędzania tylko dlatego, że jedzenie kupiono wcześniej.
Korekta 28.09.2026: uzupełniono niedokończone obliczenie koszyka i oddzielono koszt pełnych opakowań od porównania tej samej masy. Obliczenia własne na przykładowych cenach; źródła UOKiK sprawdzono tego samego dnia.
